ტაშირო მაცუკი - ტიბეტელი ბერი

მინიმები

თარგმანი - რაულ ჩილაჩავასი

*

ერთხელ ავყევი
ცადამავალ უხილავ კიბეს
და დღემდე მახსოვს
ის ღვთიური თავბრუდახვევა!

*
მეც ვტირი ზოგჯერ,
მაგრამ მტირალს თქვენ ვეღარ მნახავთ,
რადგან ცრემლები
ღრუბლებში მაქვს გადანახული.

*
შენ არ მოდიხარ, მე არ გიხმობ,
გასრულდა ჟამი
და ადევს ლოდი აუხდენელ
სურვილთა საფლავს.

*
ვინც გამიგებდა, აღარაა,
ვინც ვეღარ მიგებს,
მისთვის მე არ ვარ,
ჰა, არყოფნის იკვრება რკალი.

*
ჩემი სოფლიდან მთა რომ მოჩანს,
იქ ცხოვრობს ყველა,
ჩემს ბავშვობას რომ ანათებდა
ზღაპრულ ფერებით.

*
რაზედაც ადრე იცინოდნენ,
ახლა ტირიან.
სულ ეს ყოფილა კაცთა მოდგმის
ავანჩავანი.

*
რა მშვიდად იწვის
ჰორიზონტი ჩამავალ მზეზე,
თითქოს სამყაროს წაუკიდეს
ქამარზე ცეცხლი!

*
შემოვირიგე შემოდგომა
ზამთრის მოსვლამდე
და ვუსმენ ბაღში
ღამით როგორ ეცემა ვაშლი.

*

ერთხელ შეწყდება
ეს წვიმები, ქარებიც, თოვაც
და სიჩუმეში გავიგონებ:
"წამოდი ჩემთან!"

*
ერის სახელით
ადვილია სამშობლოს ძარცვა.
გაგიკვირდებათ, ბევრს ეს საქმე
ისე გამოსდის.

*

სარკმლის მინაზე
აირეკლა მზის ანაბეჭდი,
რომელშიც შენი ფსევდონიმი
ამოვიკითხე.

*

არ დასტურება ჩემი ყოფნა
არც აქ და არც იქ.
ვარ მხოლოდ მათთვის, ვისაც სჯერა,
რომ ვარ ჯერ კიდევ!

*

ის იყო, ყური შევაჩვიე
"ბიჭოს" შეძახილს,
რომ "ბებეროო" დამიძახა
ვიღაცამ უცებ.

*

ახლა რომ ვხვდები,
მე იმდენ ხანს ვიდექი ჩრდილში,
რომ მზეზე ყოფნა
სასიკვდილო საფრთხე მგონია!

*

სხვა რა საქმე მაქვს,
ჩამოვჯექი და ვარკვევ ჩემთვის:
რა უფრო ადრე გამითავდა -
სათქმელი, გრძნობა?

*

უნდა დავწვე და დავიძინო
ცოტა ხნით მაინც...
ჩემი სიზმრების გადამღები
ჯგუფი მეძახის.

*

ის გასაღები,
ქუჩაში რომ ვიპოვე ერთხელ,
დღემდე ვერაფერს მოვარგე
და ვერც გადავაგდე.

*

სულ ერთი დღისთვის
მზადებაა მთელი ცხოვრება
და მასაც ვხვდებით, ჰაი-ჰაი,
მოუმზადებლად!

*

ამ ჩიტმა, მგონი, იგალობა
ჩემი სახელით.
რომ შემძლებოდა,
მეც ამგვარად ვიგალობებდი.

*

მთელი ოჯახი შუაცეცხლთან
როცა ვისხედით,
მე ბაბუაჩემს შევხედე და...
ღმერთი მეგონა.

*

არავინ დამხვდა. სანამ კარზე
დავაკაკუნე,
მცირე იმედი მაინც მქონდა
და ისიც მოკვდა.
*

როცა პირველად გადმოვვარდი
ცხენიდან, დედამ
ისე შეჰკივლა, რომ სიკვდილი
დააფრთხო, მგონი!

*

საფლავის ქვაზე დასაწერი
ტექსტი თუ გრჩება,
ჩათვალე, არც თუ უშედეგოდ
ხარჯე მელანი.

*

წვიმებმა აქაც მომაკითხეს...
მათ ნანატრ ხმებში
ჩამესმის ჩვენი იდუმალი
სიჩუმის ექო!

*

უშენო სახლიც შენობაა,
მაგრამ უშენოდ
არ სურს არაფრით
ორქიდეას ყვავილის გაშლა.

*

ანალიზები გაგეცვალათ,
სანამ ერთმანეთს
შეჭამდით... იქნებ
გადარჩენის გქონოდათ შანსი!

*

რამდენ რამეზე მინდა აზრი
გამოვთქვა, მაგრამ
უაზრო ბრბოში რა აზრი აქვს
აზრის გამოთქმას!

*

თუკი ოდესმე წაიკითხავთ,
რასაც ახლა ვწერ,
იგრძნობთ გუმანით,
რაც მსურდა და აღარ დავწერე.

*

გაკვირდებით და ვერ ვპოულობ
პასუხს კითხვაზე:
უცხვირპიროებს ეგ ნიღბები
რისთვის დაგჭირდათ!

*

ჩვენს გალავანზე
უსახელო ჩიტი შემოჯდა
და სტვენას თითქოს
მოაყოლა შენი სახელი.

31
სადაც ჩემ სიტყვას
არც ფასი აქვს და აღარც წონა,
მე იქ მუნჯი ვარ, მკვდარი ვარ და
საფლავში ვწევარ!

*

მზად ვარ ვუსმინო მთელი ღამე
მე ამ ჭრიჭინას,
რომელსაც თითქოს გაულექსავს
ჩემი ბავშვობა.

*

მე ვაკვირდები ვარსკვლავებს და
ხანდახან ვფიქრობ,
ერთიც რომ გაქრეს,
გამეფდება უკუნი ღამე.

*

ახლა წნევაზე ვლაპარაკობთ,
არადა შარშან
ბრინჯის მარცვლებით
სიყვარულზე ვმარჩიელობდით.

*

დიდი საქმეა, ოჯახს გარეთ
თუ გიცნობს ვინმე
და თანაც კაცად გაღიარებს...
დროა ასეთი!

*

შურიანების შეკრებაზე
შემთხვევით მოვხვდი
და ძლივს შევძელი გადახტომა
შუშაბანდიდან.

*

სიცოცხლის ბოლოს
ერთი რამე გავიგე ზუსტად:
ბარე ორს გჯობნით,
ვისაც თავი ბელადად მოგაქვთ.

*

ამდენ ვირთხას და უსინდისოს
როცა ვუყურებ,
გულწრფელად მიკვირს:
მათთან დღემდე როგორ გავძელი?

*

წასულხარ უკვე, მივხვდი მაშინ,
როცა ავანთე
შუქი და ფოჩი გავუსწორე
დაჭმუჭნილ ზეწარს.

*

დაუფლებია ჩემ სამშობლოს
ეშმაკი, რომლის
ნამდვილ სახელსაც
ისტორიის ტომებში ვეძებ.

*

მატარებელი, ბავშვობაში
მე რომ ჩამოვრჩი,
წუხელ დეპოში დავინახე...
არც კი შეცვლილა!

*

ჩამტყდარი ხიდის ხიმინჯებზე
ჩიტები სხედან.
მათ არ იციან, რომ მე უკვე
ვერ გავალ გაღმა.

*

გისმენ ყასიდად, ყველაფერი
თქმულია უკვე,
და რასაც ვუსმენ, ძველი ხმების
ექოა თითქოს.

*

დაჟანგულ კარზე აწერია:
"აკრძალულია!"
ვარკვევ, რა არის აკრძალული,
ვის მიერ, რატომ?

*

გავდექი განზე და ერთბაშად
რაც მომხვდა თვალში,
ეს იყო ბუზი, მე რომ სპილო
მეგონა დღემდე.

*

ზოგჯერ ვიფიქრებ, თითქოს
მე ვარ შლეგი მხედარი,
რომ მიშლიგინდა ცხენზე ადრე
ფინიშის ხაზთან.

*

მე ვშლი რუკაზე იმ წერტილებს,
სადაც ვერასდროს
ვერ აღმოვჩნდები...
ჩემი რუკა გაუდაბურდა.

*

ერის სახელით
ძირს რომ უთხრის ქვეყანას, მასთან
ერთი კითხვა მაქვს:
"შენ ეს საქმე ვინ დაგავალა!"

*

რომ არ გიცნობდით, არ გიცნობთ
და ვეღარც გაგიცნობთ,
მარტო ამისთვის ღირდა ქვეყნად
ჩემი გაჩენა.

*

ყველა რომ წავა
და დარაჯი სკოლას დაკეტავს,
მერხებზე კიდევ დიდხანს ისმის
კალმის წრიპინი.

*

მე ჩამოვჯექი თუთის ხის ქვეშ,
შრიალებს თუთა...
ეს თითქოს შენი აბრეშუმის
კაბა შრიალებს.

*

ბრიყვებს რა უჭირს,
არაფერი მათ არ ადარდებს.
ვეჭვობ, რომ მათი სადარდელიც
მე მაწევს მხრებზე.

*

ამ ზამთარს თოვლი
ჩემს ეზოში აორთქლდა ისე,
ერთი პაწია ნაფეხურიც
არ დამჩნევია.

*

მე უნდა შევკრა შეცდომების
რგოლებით ჯაჭვი
და ცრემლის ზღვაში სინანულის
ღუზა ჩავუშვა.

*

რა თავში ვიხლი, რასაც თვითონ
ვერ მოვესწრები
ან თავად თავი სად მექნება
რამის სახლელად!

*

არავისია ეს სოფელი,
არავისია,
არადა რამდენს უფიქრია,
რომ მისი იყო!

*

ეს წერილები, ბავშვობაში
რომ მომდიოდა,
კვლავ ბავშვობაში მაბრუნებენ...
სიბერის გავლით!

*

რას დაგაკლდებით,
მაგრამ მაინც მინდა შეხედოთ,
რომ თქვენს ტაბლოზე
"მინუს ერთი" ანთია უკვე!

*

ამდენ მწუხარე სახეებში
რა გამაღიმებს,
მაშინაც, როცა კარგად ვარ და
მსურს გავიღიმო!

*

შენი წერილი მედო წიგნში...
რომ გადავშალე,
სხვა არაფერი ჩანდა შენი
წერილის გარდა.

*

ვისღა ველოდო, მე სადა ვარ,
არავინ იცის,
აღარც მე ვიცი, ვინც მე მინდა,
სადაა ახლა!

*

დიდი ხანია, ვამჩნევ ცაზე
ერთი ვარსკვლავი
ჩემს ახედვაზე იშმუშნება...
ვერ ვხვდები მიზეზს.

*

ჩრდილიდან უფრო კარგად ჩანდა
რა ხდება მზეზე,
მზეზე ვდგავარ და ახლა ჩრდილი
საერთოდ არ ჩანს.

*

როცა ძალიან იბღინძებით,
დაფიქრდით მაშინ,
თქვენს არგაჩენას შენიშნავდა
ეს დედამიწა!..

*

როცა ავდივარ კიბეებზე,
სულ ვფიქრობ, უკან
დაბრუნებისას არ დამიცდეს
უეცრად ფეხი!

*

მოგაყოლებენ, დრო მოვა და,
რას აკეთებდი,
როცა ქვეყანა იქცეოდა,
სად გედო ბინა?

*

თუ არაფერი აღარა გაქვს
დასამალავი,
იცხოვრე მშვიდად,
შენ არავის აღარ სჭირდები!

*

მეც ბავშვობაში ყველას
მსგავსად ვხატავდი... როგორ
ჰგავს ყველაფერი ახლა
ჩემი სიყრმის ნახატებს!

*

ვთქვი და გეწყინათ,
გავჩუმდი გეწყინათ მაინც...
რა გაგახარებთ, მიმანიშნეთ,
ბოლოს და ბოლოს...

*

იცი, რას გეტყვი?
გაგიმართლა, რომ გამიცანი!
ვერ დამივიწყებ!..
აი, აქ კი არ გაგიმართლა!

*

როგორ მოვიქცე:
არც "ნახვამდის" და არც "მშვიდობით"
არაა ის, რაც მინდა გითხრა
და ვეღარ ვამბობ!

*

რას ფიქრობ, ნეტავ,
ჩემს დაკეტილ სახლთან ჩავლისას,
რაზე სტვენს მაშინ უპატრონო
ბამბუკის ტევრი!

*

რატომღაც მჯერა, დრო გავა და
მე გამოვჩნდები
მოულოდნელად იმ ეკრანზე,
თქვენ რომ გამორთეთ.

*

მოვედი. მსურდა შენს სარკმელზე
დაკაკუნება,
მაგრამ გავბრუნდი. სახლს ეწერა:
"გაყიდულია!"

*

შენი ნათქვამი შეგახსენე!
როცა დასცინე,
მივხვდი, რომ სხვისი გეგონა და
არ გავაგრძელე.

*

უფსკრულთან მდგარი კაცის სიტყვას
სულ ფასი აქვს
და თქვენ ის ფასი თუ გაიგეთ,
მადლობას გწირავთ.

*

თოვლის ფიფქები

ბარათები მგონია შენი,

შიგ არაფერი არ წერია

სიცივის გარდა.

*

სამოთხის ხეზე ჩამომჯდარ ჩიტს

ჰგავდა ტრფიალი

და რომ გაფრინდა,

სად იპოვის უკეთეს ადგილს!

*

რაღაც ხმა მესმის... ვაყურადებ...

და ბოლოს ვხვდები:

შენ რომ გეძახდი,

იმ ძახილის ექოა იგი!

*

ჰერბარიუმის ყვავილსა ჰგავს

ჩავლილი ტრფობა,

აღარც სურნელი, აღარც ფერი,

აღარც ფესვები!

*

ჩვენს სიყვარულზე ვწერდი წუხელ

და ერთადერთი,

რისი დაწერაც მოვახერხე,

ეს იყო: "შევცდი!"

*

როცა პირველად დავრჩი მარტო,

გამკენწლა ფიქრმა:

მე ხომ აქამდეც, აქამდეც ხომ

მარტო ვიყავი!

*

"ვის რად ვჭირდები!" –

გავიფიქრე და მომაგონდა,

რომ თვითონ უკვე აღარავინ

აღარ მჭირდება.

*

ამ სტადიონზე

უკვე აღარ ასპარეზობენ,

მაგრამ მე მიყვარს ის ლანდები,

აქ რომ დარბიან.

*

მატარებელი ბოლო სადგურს

უახლოვდება

და მხოლოდ ღმერთმა იცის,

როგორ არ მინდა ჩასვლა.

*

პირველმა თოვლმაც მომაკითხა...

გავყურებ ფიფქებს -

ვისთვის პირველმა, ვისთვის კიდევ -

უკანასკნელმა!

*

შემოიხედა სავსე მთვარემ

ჩემს ფანჯარაში.

ეს ხომ ისაა, ახლახან რომ

ახალი იყო!

*

სხვა რა საქმე მაქვს!

ზამთრის ცაზე ვარსკვლავებს ვითვლი.

შემეშალა და ახლა დათვლას

ვიწყებ თავიდან.

*

ვაგროვებ სიტყვებს,

ვიმახსოვრებ, ბლოკნოტში ვიწერ,

რომ ბოლოს შენთვის

ერთი ფრაზა შევაკოწიწო.

*

ძველ ხელნაწერებს

მუშტრის თვალით ვათვალიერებ,

იქნებ წამომცდა მართლა რამე,

შენახვის ღირსი!

*

ამ ოღრო-ჩოღრო სტრიქონებით

უკვდავებამდე

როგორ მივიდე!..

მე არა მაქვს სხვა სტრიქონები!

*

მეგობრის ღიმილს ვუფრთხილდები...

სულ მეჩვენება,

მის მოწყენაში

ჩემი ხელიც რომ ურევია!

*

სკოლის შენობა დაანგრიეს,

ეზო გადახნეს.

გზა აღარ დარჩა ბავშვობაში

დასაბრუნებლად.

*

რისი თქმაც არ მსურს, ის როგორ ვთქვა,

რომ თქვენ გეგონოთ,

მე სწორედ ეს და ამნაირად

მინდოდა მეთქვა!

*

მე მივდიოდი რიყის ქვებით

მოკირწყლულ გზაზე

და ამიტომაც ვერ დავტოვე

ნაფეხურები.

*

დაგაკლდით ვინმეს თუნდაც თვალში?

(არ ვამბობ - გულში!)

დუმხართ? - პასუხი ნათელია.

ასეც ვიცოდი.

*

მე გავიზარდე, მაგრამ ჩემი

ბავშვობის ღელე

აღარ გაზრდილა. ვერც კი მიცნო,

რომ დავუძახე.

*

სახლიდან გასვლა მივატოვე...

რა უნდა ვნახო

კიდევ ისეთი, რაც აქამდე

მე არ მინახავს.

*

ბებერი იყო ეს ყვანჩალა

ჩემს ბავშვობაშიც,

მე დავბერდი და ის კი თითქოს

აღარ შეცვლილა.

*

ყველაფრის მერე
ჩავიფიქრე ნახტომი ცისკენ,
როცა ავაღწევ, ხელს დაგიქნევთ
მზის აივნიდან.

*

ვნახე: პეპელამ, გულდამწვარმა

უიღბლო ტრფობით,

ვარდის ეკალზე ხარაკირი

რომ გაიკეთა.

*

მე უკვე ხელი ჩაქნეული მქონდა,

როდესაც

შორიდან ხელი დამიქნიე

და მისვლა მთხოვე.

*

ვიბრუნებ უკან ყველა სიტყვას,

რაც დაგიწერე.

და უკვე დილით შევუდგები

მათ კრემაციას!

*

სანამ მჯეროდა, რომ გიყვარდი,

რა საოცარი

სურნელი ჰქონდა შენი ხელით

დარგულ ყვავილებს!

*

ვიცოდი, ეს დღე უსათუოდ

რომ დადგებოდა,

მაგრამ თუ ასე უსწრაფესად! -

ეს არ ვიცოდი!

*

რაც იყო, იმას არაფერი

არ ეშველება,

მაგრამ არც იმას ეშველება,

რაც ახლა არის.

*

ოდესღაც ხეზე ამოჭრილი

შენი სახელი,

ახლახან ვნახე,

ნაიარევს დამსგავსებია!

*

გამოგიგონე უწყინარი

სასჯელის ფორმა:

ყველა სიზმარში

ბედნიერი გამოგეცხადო.

*

ჩემი ჭრიჭინა ამ ღამესაც

არ დამაძინებს,

მით უფრო, როცა შენც ერთგულად

უდგეხარ გვერდით.

*

მანუსკრიპტებში ვიქექები...

ვეძებ ციტატას,

რომელიც შენთვის

მიძღვნილ წიგნში გამომადგება.

*

ჩემს ფანჯარაში შემოფრინდა

ციცქნა ჩიტუნა

და შეკრთა, რადგან

ეუცხოვა ამხელა ბუდე.

*

მე ვგრძნობ, სხეულში მიგროვდება

თანდათან დაღლა

და მიკვირს: რატომ დასვენება

არ მიგროვდება!

*

არსად წასულა ის ტკივილი,

აქვე ბინადრობს

და უმალ თავზე დამადგება,

რომ დავიკვნესო.

*

სპექტაკლი უკვე დავასრულეთ,

მეფე მკვდარია,

დედოფლის გვირგვინს კვლავ ნომრავენ,

როგორც რეკვიზიტს.

*

შემომაპარა შემოდგომამ

სევდის ფიალა,

ვწრუპავ ნელ-ნელა ნისლების რძეს,

ყინულგარეულს.

*

ლოტოსის ყვავილს გაეღვიძა

შენს ხსენებაზე, -

თითქოს ჩავლილი სიჭაბუკე

გაცოცხლდა უცებ.

*

ხსოვნის ფოთლებში შეყუჟული

მოლაღურივით,

ღამე უწყვეტად მიმეორებს

შენს ძვირფას სახელს.

*

წლები გავიდნენ... რაღა დამრჩა?

განცდათა ფერფლი,

რომლებიც ვანდე

სიყვარულის კოლუმბარიუმს.

*

შენი ნიღაბი კარნავალზე

რომ ვერ ვიცანი,

მივხვდი, ხელიდან მეცლებოდი

მარტის თოვლივით.

*

მე რომ მეგონა, არ ყოფილა

ცხოვრება ისე,

თუმცა ისეც რომ ყოფილიყო,

შევცვლიდი რამეს?

ბი.